Fragment rozmowy Darii Popłonyk oraz Piotra Pawła Wydrzyńskiego z cyklu Prawo upadłościowe i Prawo restrukturyzacyjne dla przedsiębiorców.
Zapraszamy do odsłuchania całej rozmowy na kanale YouTube Prawnicy Pomagają:


PPW: Wielokrotnie mówiliśmy już o wierzytelności spornej, dzisiaj jednak chcielibyśmy przybliżyć szerzej ten temat – co to jest wierzytelność sporna oraz jak wyliczyć te 15%? Ponieważ to właśnie ma znaczenie przy wyborze odpowiedniego postępowania restrukturyzacyjnego.

Co to jest wierzytelność sporna?

DP: Jeżeli dłużnik nie kwestionuje, że dany wierzyciel jest jego wierzycielem i nie kwestionuje wysokości tej wierzytelności, to znaczy, że jest to wierzytelności niesporna. Natomiast jeżeli pojawia się jakikolwiek spór, czyli niezgoda między dłużnikiem, a wierzycielem, co do tego czy dana osoba jest wierzycielem, że danej osobie przysługuje jakaś wierzytelność, jaka jest wysokość tej wierzytelności - to oznacza to, że mamy spór. Ten spór może mieć różne odcienie od kwestionowania w ogóle wierzytelności jako takiej, czyli uważamy, że w ogóle się danej osobie nie przysługuje żadna wierzytelność. Po sytuację taką, że my na przykład twierdzimy: „Tak, owszem powinienem ci zapłacić jakąś tam kwotę, ale nie tyle ile sobie życzysz.”

I teraz to co nas interesuje to sytuacja taka, że prawo restrukturyzacyjne przewiduje wybór niektórych trybów postępowania restrukturyzacyjnego w zależności od tego czy pula wierzytelności pełnych przekracza granicę próg 15% czy też nie przekracza.

Jeżeli mamy sytuację taką, że jesteśmy w sporze z wierzycielami co do tego czy ten wierzyciel jest wierzycielem, czy temu wierzycielowi przysługuje danej wysokości wierzytelność, to w tym momencie w naszym wniosku o otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego, ujawniamy, że to jest wierzytelność sporna. W związku z tym pokazujemy sądowi czy pula tych wierzytelności spornych przekracza próg 15% czy też nie.

Jak obliczyć próg 15% wierzytelności spornych?

DP: Ustawodawca przewidział, że niektóre podmioty i osoby nie mogą głosować na układem. Dlaczego? Dlatego, że są na przykład osobami powiązanymi, są członkami zarządu, albo są członkami rodziny tego przedsiębiorcy, albo są spółkami powiązanymi, spółkami dominującymi, spółkami zależnymi. I to by mogło powodować, że Ci wierzyciele głosując zaburzaliby wiarygodność wyniku głosowania. Ich wierzytelności wejdą do układu, ale one nie mogą głosować nad układem.

W takim razie jak wyliczyć prawidłowo próg 15%?

DP: Z ogólnej puli naszych zobowiązań, dajmy na to, że będzie to kwota 115mln zł. Z czego 15mln to są wierzytelności członków zarządu spółki z o.o. oraz wierzytelności spółek powiązanych.

Wyłączamy z tej puli te 15mln, zostaje nam 100mln i od tych 100mln dopiero liczymy 15% i patrzymy czy nasze wierzytelności sporne przekraczają próg 15% czy też nie przekraczają. Ale nie licząc od całości globalnej kwoty (115mln) naszych długów, tylko od tej kwoty wierzytelności, które uprawniają do głosowania (100mln).


Przepisem, który mówi o tym kto jest uprawniony do głosowania, jest przed wszystkim Art. 116 Prawa restrukturyzacyjnego, ale też Art. 80 Prawa restrukturyzacyjnego.

Przykład, który podałam to jest akurat przykład oparty na Art. 116, dlatego że to są chyba najczęstsze przypadki, kiedy dana kategoria wierzycieli jest wyłączona od prawa do głosowania.

PPW: I co w takim razie dalej się dzieje z tymi 15%? W zależności od wyboru oczywiście odpowiedniego postepowania restrukturyzacyjnego.

DP: Jeżeli z wyliczeń wyszło, że kwota wierzytelności spornej przekracza 15%, to w tym momencie nie należy wszczynać postępowania o zatwierdzenie układu albo przyspieszonego postępowania układowego, dlatego że to są postępowania, które nie mogą się toczyć, jeżeli ten próg został przekroczony.

Natomiast jeżeli ten próg nie jest przekroczony, to możemy zdecydować się na któreś z tych dwóch wymienionych postępowań. Chyba, że ze względu na naszą sytuację wolimy przejść gruntowną restrukturyzację albo boimy się, że pojawią się w toku postępowania jakieś inne problemy i wolimy mieć parasol ochronny sądu, wówczas lepiej wybrać postępowanie sanacyjne.


DP: Co się dzieje, jeśli nam z wyliczeń wyjdzie, że nasza pula zobowiązań przekracza 15%? W takim przypadku w ogóle inaczej tworzy się spis wierzycieli. Dlatego, że znowu wracając do pewnej wiarygodności głosowania nad układem, ustawodawca doszedł do przekonania, że jeżeli jest spornych powyżej 15%, to jest zbyt duża kwota wierzytelności, czyli oznacza to, że pozostała grupa wierzycieli, ich głosowanie nad układem byłoby za mało wiarygodne. Ustawodawca w związku z tym wprowadził takie rozwiązanie, gdzie w toku postępowania restrukturyzacyjnego to sąd będzie ustalał na ile ten wierzyciel jest rzeczywiście wierzycielem. Albo czy ta wierzytelność jest w wysokości X czy Y. Czyli to będzie taka szybka procedura na potrzeby głosowania nad układem, żeby ustalić czy wierzyciel mu służy wierzytelność, czy mu nie służy wierzytelność, a może nie jemu, tylko innemu podmiotowi… W każdym razie to postępowanie ma na celu zweryfikować te sporne wierzytelności.

Tam, gdzie jest mniej niż 15%, ustawodawca powiedział tak: „No dobrze, jest mniej niż 15%, można powiedzieć odkładamy sobie to 15% na bok i dopuszczamy pozostałych wierzycieli do głosowania nad układem.” To nie jest tak, że tych wierzycieli w ogóle nie ma, oni są na liście wierzytelności spornych, tylko nie głosują nad układem, bo są sporni. Zaś rozstrzygnięcie co do tego, czy im wierzytelności służą czy nie służą, w jakiej wysokości, to już poza postępowaniem układowym. Ale to jest tylko przypadek, kiedy ta pula wierzytelności spornych nie przekracza tych 15%, właśnie po to, żeby nie zaburzać wiarygodności wyniku głosowania nad układem.

PPW: Chcieliśmy Państwu naświetlić, że jest to absolutnie jeden z pierwszych ruchów przy ocenianiu możliwości restrukturyzacyjnych. Zbadanie tego aspektu tych wierzytelności spornych. Bo chyba od razu albo eliminujemy pewne typy postępowań, albo mamy rzeczywiście szersze pole do wyboru. Nie ma sensu wybierać od razu założenia postępowanie o zatwierdzanie układu, bo się może okazać bardzo szybko, że to jest w ogóle nie dla nas.

DP: Tak, może się okazać, że my przeprowadzimy to głosowanie nad układem, po czym przyjdzie zatwierdzenie układu, a sąd powie, ale wy tu macie ponad 15% spornych i odmówi zatwierdzenie takiego układu.


Cała rozmowa dostępna na kanale YouTube Prawnicy Pomagają.